ماجرا این است که دولت‌ها دارند به‌سرعت به سمت الکترونیکی شدن حرکت می‌کنند. برای مثال در هم‌این ایران خودمان، شاید تا چند وقت دیگر مجبور نباشیم برای یک کار اداری ساعت‌ها دوندگی کنیم. شاید بتوانیم کارها را آنلاین انجام دهیم و یا فرم‌های اداری را داونلود کنیم. حالا یک سوآل حقوقی پیش می‌آید. وقتی شما به سایت فلان اداره‌ی دولتی می‌روید تا یک فرم را داونلود کنید، فرمت آن باید چه باشد؟ PDF، HTML یا آفیس مایکروسافت؟

نکته‌ی کلیدی این است که فرمت فایل‌ها باید آزاد و استاندارد باشد، چون اگر فرمت فایل‌ها آزاد نباشد شما مجبورید یک نرم‌افزار خاص را بخرید تا فایل را باز کنید. بگذارید یک مثال بزنم. شما به سایت فلان اداره می‌روید و می‌بینید که تمام فایل‌ها با فرمت آفیس مایکروسافت است. خوب برای باز کردن این فایل‌ها یا باید آفیس مایکروسافت را بخرید یا این که یک نسخه‌ی دزدی آن را نصب کنید. هر دوی این کارها برای شما محدودیت ایجاد می‌کند، ولی خدمات دولتی باید در دست‌رس همه باشد. پس راه حل چیست؟

راه حلی که خیلی از دولت‌ها برگزیده‌اند حرکت به‌سوی استانداردهای آزاد است. وقتی فرمتی استاندارد و آزاد باشد، هر کس می‌تواند یک نرم‌افزار برای آن بنویسد. برای مثال، فرمت ODF که در اوپن آفیس استفاده می‌شود پارسال مراحل استانداردسازی را به پایان برد و به عنوان یک استاندارد ISO منتشر شد. ولی فرمت OOXML که در آفیس ۲۰۰۷ مایکروسافت استفاده می‌شود، هنوز در مرحله‌ی بررسی است و نتوانسته گواهی ISO را دریافت کند. اگر OOXML نتواند گواهی ISO را بگیرد، بازار آفیس مایکروسافت هم با خطر روبه‌رو می‌شود.

حدود ۱۰ روز پیش، دور اول رأی‌گیری برای فرمت آفیس مایکروسافت تمام شد. در این رأی‌گیری مؤسسه‌های استاندارد ۷۷ کشور از جمله ایران شرکت کردند. نتیجه ۵۱ رأی مثبت، ۱۸رأی منفی، و ۱۸ رأی ممتنع بود. رأی مؤسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، ISIRI، به عنوان یکی از اعضای اصلی منفی بود. کشورهایی که تا حالا با استاندارد شدن فرمت مایکروسافت مخالفت کرده‌اند، این‌ها هستند: برزیل، کانادا، چین، جمهوری چک، دانمارک، اکوادور، فرانسه، هند، ایران، ایرلند، ژاپن، کره‌ی جنوبی، نیوزیلند، نروژ، فیلیپین، آفریقای جنوبی، تایلند، و بریتانیا. می‌توانید وضعیت کشورها را در این نقشه ببینید.

مؤسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در یک گزارش هشت صفحه‌ای لیست بلندی درست کرده است از اشکالات و توصیه‌های فنی. برای مثال این‌ها را ببینید:

• این فرمت از شنبه به عنوان اولین روز هفته پشتیبانی نمی‌کند. شنبه در بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله ایران روز اول هفته است.
• این فرمت از تقویم ایرانی پشتیبانی نمی‌کند. این تقویم در ایران و افغانستان استفاده می‌شود.
• با توجه به این که خیلی از قسمت‌های این فرمت دارای حق ثبت مایکروسافت است، تولیدکنندگان نرم‌افزار در ایران نمی‌توانند از آن‌ها استفاده کنند. این مشکل به‌خاطر تحریم‌های یک‌جانبه‌ی ایالات متحد در مورد ایران است.

من خیلی خوش‌حال شدم که مؤسسه‌ی استاندارد ایران سعی کرده که از حقوق کاربران ایرانی دفاع کند. البته راست‌اش را بخواهید فکر می‌کنم باید بیش‌تر از آقای روزبه پورنادر ممنون باشیم.

منبع : پسر فهمیده